środa, 23 kwietnia 2014

"Czy widzieliście ten obraz podpisany nazwiskiem Hitler? Prawda, że genialny?"

Przypadek Adolfa H. - Éric-Emmanuel Schmitt
Autor: Eric-Emmanuel Schmitt
Tytuł: Przypadek Adolfa H.
Wydawnictwo: Znak
Liczba stron: 480
Moja ocena: 9/10

Gdybym nauczyła się całkowania, to dostałabym piątkę z matematyki. Gdybym sprzątała po sobie, to nie musiałabym później szukać swoich rzeczy. Gdybym umiała udrożniać rury, to nie musiałabym wzywać hydraulika. Gdybym była blondynką, to byłabym bohaterką dowcipów. Gdybym miała dobrą przemianę materii, to mogłabym jeść tonami czekoladę. Gdybym, gdybym, gdybym...

Postaci Adolfa Hitlera nikomu nie trzeba przedstawiać. Dyktator o ogromnej charyzmie, choć niewielkich umiejętnościach oratorskich, potrafił zawładnąć sercami i umysłami milionów Niemców oraz tak wykorzystać swoją popularność, by osiągnąć swój cel - podbój Europy i stworzenie imperium niemieckiego. Tak jak zagrał, tak mu tańczono - nie było możliwości odmowy. W opinii publicznej przedstawiany jako prowodyr II wojny światowej, kat i bezlitosny führer odpowiedzialny za rzeź milionów ludzi, postać o jednogłośnie negatywnym wydźwięku.

Gdy mówimy i słyszymy "Hitler", od razu mamy niezbyt przyjemne i miłe skojarzenia. Czy ktoś jednak zastanawiał się, jakim człowiekiem był Adolf, zanim stał się tym, kim był? Czy komuś przez myśl przeszło, że był osobą taką, jak milion innych chodziło po świecie, ale jednak wyjątkową - utalentowanym pod względem malarskim mężczyzną, który był pełny marzeń, planów dotyczących przyszłości i optymizmu wiążącego się z każdym nadchodzącym dniem? Czy ktoś wpadł na to, że był on pod wieloma względami osobą taką jak ja i Ty?

W swojej książce Schmitt zastosował ciekawy zabieg - przedstawił czytelnikowi równolegle dwie postacie - Adolfa Hitlera i Adolfa H. i w obu przypadkach punktem wyjścia dla kształtowania ich osobowości jest podejście do egzaminów na wiedeńskiej uczelni plastycznej, lecz w tym miejscu drogi obu Adolfów się rozchodzą - jednemu z nich udaje się pozytywnie zaliczyć egzamin, a więc dostać do upragnionej akademii, drugiemu natomiast nie wystarcza szczęścia. W taki sposób autor stawia tezę, którą przez resztę książki udowadnia - chce pokazać, że przyjęcie na uczelnię zaważyło na przyszłości, dlatego pokazuje dwie strony medalu - jedną całkowicie hipotetyczną, drugą znaną z historii. W pewnym momencie dostrzega się jednak, że te dwie postaci o tym samym imieniu i nazwisku przez jeden mały szczegół dzieli ogromna, nie do przebycia przepaść.

Faktem niezwiązanym z samą treścią książki, ale również ważnym, na który chciałabym zwrócić uwagę, jest motyw widniejący na okładce. Wieszak, na nim melonik i nakrycie głowy właściwe politycznemu przywódcy III Rzeszy - co w tym takiego? Otóż właśnie podoba mi się prostota tej okładki, lubię, gdy nie ma na niej przesytu i jest minimalizm, przez co wygląda schludniej i ciekawiej, lecz jeszcze ważniejsza jest symbolika - po przeczytaniu dostrzega się dualizm hitlerowski w wykonaniu Schmitta, a więc nawiązanie do książki, dlatego plus dla wydawnictwa.

Wielokrotnie w trakcie czytania zadawałam sobie pytanie, czy taki szczegół może aż tak zaważyć na życiu poszczególnej jednostki i czy może mieć tak ogromny wpływ na jej dalsze losy. Wizja snuta przez pisarza była dla mnie tak autentyczna i tak realistycznie przedstawiona, że nie miałam wątpliwości, że gdyby dzieje potoczyły się tak jak w "Przypadku Adolfa H.", to wszystkie wydarzenie związane z panem Hitlerem nigdy by się nie wydarzyły, a świat nie kojarzyłby go jako okrutnego wodza, a genialnego malarza. Nie da się być obojętnym w stosunku do tej historii opisanej w książce - ma za zadanie skłonić do refleksji, zachęcić do zastanowienia się na temat wpływu przypadku na losy ludzkie, zmusić człowieka do zatrzymania się i przemyślenia podobnych kwestii dotyczących jego życia. Moim zdaniem zabieg bardzo udany, gdyż w tej lekturze coś dla siebie znajdzie i marzyciel lubiący snuć własne wersje wydarzeń, i fascynat historii chcący poznać czyjeś subiektywne spojrzenie na nią, i każdy inny czytelnik, gdyż ta opowieść powinna zaciekawić każdego.

Brak komentarzy :

Prześlij komentarz

Szablon dla Bloggera stworzony przez Blokotka